Uzun bir aradan sonra yeni bir öneri kitap ile sizlerleyiz. Bu süreçte her ne kadar ozanlarımızla ilgili kitap önerisinde bulunamasakta kitap arşivimizi birbirinden değerli eserlerle doldurmaya devam ettik. Fırsat buldukça onları da birer birer inceleyeceğiz.
Gelelim kitabımıza. Hasan Devrani Baba’nın 1968 yılında yazmış olduğu bu eserde kendi şiirleri yer almakta. 46 sayfa olmasına rağmen çok manalı şiirler yer alıyor. Kitabın arka kapağındaki açıklamayı aynen yazıyoruz:
Hasan Devrani adı, yayın hayatında yeni duyulmuş bir ad değildir. 1963’de “Dergaha Varış” adlı şiir kitabıyla ilk meyvelerini veren ozan, 1928’de Sivas’ın Şarkışla ilçesine bağlı Emlek Hüyük köyünde doğmuştur. Öz adı Hasan Tutal’dır. Devrani takma adı, güçlü ozanlarımızdan Ali İzzet Özkan tarafından verilmiştir.
Daha 15 yaşında gurbete çıkan Devrani, doğu illerimizi karış karış dolaşmış, bakımsız köylünün, dar gelirli kentlinin, yoksul emekçinin yaşantısını görmüş, onların çilesini kendisine dert edinmiştir. Aslında onların yaşantısı, ozanın yaşantısının bir parçasıdır.
20 yaşında şiir yazmağa başlayan ozan evli ve dört çocuk babasıdır. Halen Anadolu’yu adım adım dolaşmakta olan Devrani, yoksul bir aileye mensuptur. Okur yazarlığı kendi çabasıyla öğrenmiş; gücüne güç katmış bir ozandır Devrani.
Şiirlerinden bir kısmı 22 Ocak 1968’de Ankara Radyosunda okunmuştur.
İnce duygulu bir yaratılışa sahiptir.
Aşık Devrani Baba’nın dört şiir kitabından bir tanesi olan Yırtık Aba adlı eserde ozanımızın yüz on dört şiiri yer alıyor.
Asıl adı Hasan Tutal olan Aşık Devrani 1928 yılında Şarkışla’nın Emlek Hüyük Köyü’nde doğdu. Yoksul bir ailenin çocuğu olduğundan, komşu köylerde çobanlık yaparak büyüdü. Bulunduğu köyde okul olmaması nedeniyle okuma, yazmayı 1944-1948 yılları askerlik yaptığı Sarıkamış’ta öğrendi. Ancak bu tarihten sonra şiirlerini yazıya aktarabildi.
Ozanlık geleneği içinde tüm Anadolu’yu köy köy gezen Devrani, gerek okullarda gerek kasaba ve köylerde yüzlerce konser verdi. 1993 yılında ise Ankara’da aramızdan ayrıldı.
Zengin atlı gezer fakirler yayan
Ağalar börek yer fakirler yavan
Dayan ey vatandaş bu derde dayan
Kalkıp kırmaşacak halin var mıdır?
Fakirsin zengine geçmiyor sözün
Zenginin yanında karadır yüzün
Ağaya köledir oğlun ve kızın
Sırtını örtmeye çulun var mıdır?
Zengin almış mevkileri makamı
Söylersem doğruyu yırtar yakamı
Ağa yumrukluyor köyde kafamı
Devrani kimseye zorun var mıdır?
Gerçek Ozan Susmaz
Yaklaşık yarım asırlık bu kitap kırk iki sayfadan oluşuyor ve ozanımız Devrani Baba’nın şiirleri yer alıyor. Kitabın ön yüzünde 10.11.1969 tarihli Aşık Devrani notu ve imzası bulunmakta. Bunun yanı sıra ön sözünü ünlü edebiyat adamı Fakir Baykurt düşüncüleriyle renklendirmiş.
Fakir Baykurt'un önsöz'ünden alıntı:
Bugün Ankara’da böyle pek çok halk ozanı var. Geçenlerde üç tanesini halk oyuncuları’nın oynadığı Pir Sultan Abdal oyununda gördüm. Nesimi Çimen bir yanda, Rahmi Saltık öbür yanda, oyun boyunca çalıp söylediler. Sesleri bir inilti gibiydi. Gelin canlar bir olalım diyorlardı. Bu inilti köylerin, yarım teneke gazla bir koca kışı geçirmeye çalışan, çocukları kızamıktan ölen, yabancıların para kazanmak için sattığı tarım ilaçlarından zehirlenen köylülerin iniltisiydi. Artık tıkalı kulaklar yavaş yavaş açılıyordu. Üniversite gençliği başta olmak üzere pek çok bilinçli bir insan bu iniltiye kulak veriyordu. Yanında Abbas Uğurlu adlı bir işçi arkadaşla Aşık Devrani çıkıp geldi bir gün. Oturup konuştuk. 1928’de Şarkışla’nın Hüyük Köyünde doğmuştu. Kocaman elleri ve yiğit boyuyla beş çocuklu köylü ozandı. Sohbetimiz sırasında bana şiirlerini okudu. Halkın derdini söylemek dün zormuş. Nice halk ozanını bu yüzden inletmişler, onlara gün dirlik göstermemişler doğru düşünmek doğru söylemek bugün de zordur. Böyle ozanlar bugün de inletilmekte, süründürülmektedir.
Devrani halimi kime danışam
Sadık yarim yok ki varıp konuşam
Yarden haber geldi dedim kavuşam
Arada engel var el aman vermez
